Life is stories & faces

Θοδωρής Αθερίδης: "Αιφνιδίασε τον εαυτό σου ως άσκηση"

O σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής του Art στο Μικρό Παλλάς μας δείχνει τον δρόμο για να γνωρίσουμε καινούργιες αλήθειες μας.

 

Από τη Λίνα Στεφάνου

 

Απαντάει σε οτιδήποτε ρωτάς χωρίς να υπεκφεύγει και να ωραιοποιεί καταστάσεις. Έχει παραδεχθεί δημόσια ότι έχει βάλει μαλλιά, έχει μιλήσει για τις κρίσεις πανικού του. Πριν δύο χρόνια μίλησε για την έξη του στο αλκοόλ, το οποίο χρησιμοποίησε ως φάρμακο από τα 18 έως τα 34, και για τη μάχη του να το κόψει. Ο Θοδωρής Αθερίδης μοιάζει πιστός στο δόγμα ότι όσα περισσότερα αποκαλύπτεις, τόσο λιγότερα έχεις να φοβάσαι.
Αν και o ίδιος θεωρεί τον εαυτό του λίγο πιο πάνω από το μέτριο, η μέχρι τώρα πορεία του ως ηθοποιός, σκηνοθέτης και συγγραφέας αναδεικνύουν μια σταθερή αξία σε ό,τι καταπιαστεί. Τελευταία του επιτυχία είναι το Art, το θεατρικό της Γιασμίνα Ρεζά, στο οποίο συμπρωταγωνιστεί με τον Άλκι Κούρκουλο και τον Γιώργο Πυρπασόπουλο, ενώ υπογράφει και τη σκηνοθεσία. Πρόκειται για μια πικρή κωμωδία για τις ανθρώπινες σχέσεις με αφορμή ένα έργο τέχνης. Συναντηθήκαμε λίγο πριν την παράσταση κι αν δεν τον ειδοποιούσαν από το θέατρο ότι έπρεπε να φύγει θα μπορούσαμε να μείνουμε ώρες εκεί τρώγοντας και συζητώντας.

 

Είσαι σπίτι σου, κάνεις μπάνιο, ντύνεσαι, φεύγεις, πας σ’ ένα άλλο μέρος που νιώθεις σαν σπίτι σου και παριστάνεις κάποιον άλλον. Αυτό τώρα είναι φυσιολογικό;

Από 19 χρονών αυτήν τη δουλειά κάνω. Τα πράγματα όμως είναι πιο απλά από ό,τι φαίνονται. Κι εσύ παίζεις ρόλους και όλοι το ίδιο κάνουν καθημερινά. Ξυπνάς το πρωί και πηγαίνεις στη δουλειά σου. Παίζεις τον ρόλο εκείνης που λογοδοτεί σε ένα αφεντικό. Πηγαίνεις στο σχολείο, παίρνεις το παιδί σου. Παίζεις το ρόλο της μάνας και ούτω καθεξής. Αλλάζουμε συνέχεια ρόλους, από το πρωί έως το βράδυ, και μπαινοβγαίνουμε σε αυτούς όποια ώρα θέλουμε. Όμως το να μάθουμε ποιος είμαστε πραγματικά, αυτό είναι το πιο δύσκολο πράγμα στον κόσμο. Κάποιοι κάνουν διαλογισμό και κάτι καταλαβαίνουν εκεί, κάποιοι άλλοι ίσως στην προσευχή τους, αλλά είναι ελάχιστες οι στιγμές που έχεις πραγματική επαφή με αυτό που είσαι. Όλα τα άλλα είναι οικεία, εκτός απ’ αυτό. Ακόμη και στην εκκλησία όταν πηγαίνουμε, παίζουμε έναν ρόλο. Πιστεύω πως εκείνη την ώρα έχουμε πιο πολλή επαφή με τον διάβολο, δηλαδή την πολύ οικεία, πονηρή σκέψη που κάνεις εναντίον κάποιου άλλου, παρά με τον Θεό.


Πηγαίνεις στην εκκλησία;
Ναι, πηγαίνω όσο μπορώ.


Θα έλεγες ότι εσύ έχεις καλή σχέση με τον εαυτό σου;
Αν είχα δεν θα πήγαινα στην εκκλησία.


Το γράψιμο βοηθάει;
Πολύ. Οτιδήποτε σε βάζει σε μία οργάνωση, μία τάξη, έναν προγραμματισμό, μόνο καλό μπορεί να κάνει. Ακολουθείς και υπακούς κάτι. Υπακοή σημαίνει συμμόρφωση, σημαίνει ταπείνωση, χίλια δυο καλά πράγματα.


Υπακοή με την έννοια της πειθαρχίας;
Με την έννοια ότι δεν κάνω αυτό που μ’ αρέσει, αλλά αναγκάζομαι να κάνω και κάτι που δεν μου αρέσει. Αυτό είναι πραγματική ελευθερία, να έχεις τη δύναμη να κάνεις αυτό που δεν γουστάρεις.


Τι είναι αυτό που κάνεις χωρίς να το γουστάρεις αυτή την περίοδο;
Η διατροφή, για παράδειγμα, που κάνω για να κρατηθώ στα κιλά που πρέπει, δεν είναι κάτι που μ’ αρέσει. Είναι υπακοή σε ένα πρόγραμμα, το οποίο πρέπει να τηρήσω προκειμένου να κερδίσω κάτι άλλο. Αλλά η προσπάθεια και ο αγώνας είναι συνυφασμένα με την ζωή. Αν θες να πεις ότι ζεις, πρέπει να προσπαθείς και να αγωνίζεσαι σε κάθε τομέα.


Έχεις σκηνοθετήσει και πρωταγωνιστείς στο Art. Ένας λόγος, ανάμεσα στους άλλους, που είναι τόσο πετυχημένη παράσταση είναι νομίζω το καστ. Πώς έκανε την επιλογή του;
Ένα κριτήριο είναι τα άτομα να είναι αναγνωρίσιμα από τον κόσμο, γιατί όταν κάνεις εμπορικό θέατρο, οφείλεις να κοιτάς και το ταμείο. Ως δεύτερο κριτήριο, ήθελα να είναι φίλοι μου, για να προκύψει αβίαστα, χωρίς να χρειαστεί να υποκριθούμε, το αυτονόητο της φιλίας των τριών ανδρών. Η σωστή διανομή, ξέρεις, μπορεί να είναι και το 70% της επιτυχίας της παράστασης.


Είναι εύκολο να καθοδηγείς σκηνοθετικά τους φίλους σου; Σε ακούνε;
Είμαι ύπουλο άτομο, γενικά (χαμογελάει). Έχω τη δική μου προσωπική μαιευτική μέθοδο, η οποία λειτουργεί με το δόγμα της απόλυτης ανοχής –και όχι της μηδενικής ανοχής του δόγματος Τζουλιάνι, κανένα σπασμένο τζάμι, κ.λπ. Αφήνω τους ανθρώπους να κάνουν πραγματικά ό,τι γουστάρουν, να απελευθερωθούν, να νιώσουν οικεία, και μετά με ένα ελαφρύ μονταζάκι, κόψε-ράψε, μένουν αυτά που εξαρχής ήθελα να γίνουν.
Είναι κουραστικό όταν πρέπει να υποδύεσαι τον ίδιο ρόλο για δυο ή τρία χρόνια;
Η αλήθεια είναι ότι είναι κουραστικό εκ των πραγμάτων. Όμως υπάρχει αντίδοτο σ’ αυτό. Να ανανεώνεις τις αιτίες της αλήθειας σου. Να κυνηγάς πάντα σαν ηθοποιός τον ενεστώτα χρόνο. Η διαδρομή για να φτάσεις σε αυτό, είναι πολύ συχνά το να αιφνιδιάζεις τον εαυτό σου. Ο αυτοαιφνιδιασμός είναι ένα ταξίδι, όπου συναντάς καινούρια πράγματα. Είναι μία πολύ ωραία άσκηση.

photo: Panagiotis Βaxevanis

Στο Art παρακολουθούμε τη σχέση τριών φίλων να δοκιμάζεται με αφορμή την πανάκριβη αγορά ενός έργου τέχνης. Από τι μπορεί να χαλάσει μια φιλία;
Από τον εγωισμό και το συμφέρον.


Θα αγόραζες ποτέ ένα ακριβό έργο τέχνης;
Όχι. Δεν είμαι καταναλωτής πολιτισμού. Μπορεί να έχω δει πολύ θέατρο, αλλά ούτε έχω διαβάσει πολύ στη ζωή μου, παρότι κάνω και τον συγγραφέα. Έχω μελετήσει πολύ τον Ντοστογιέφσκι, και δυστυχώς έκτοτε όλοι οι υπόλοιποι συγγραφείς μου φαίνονται τίποτα μπροστά του. Ακόμη και μορφές όπως ο Μάρκες, ο Μπόρχες, ο Τολστόι, που είναι μέγιστοι, δεν με συγκινούν όσο εκείνος. Αυτό το συρίγγιο που έχει δημιουργήσει ο Ντοστογιέφσκι με τον άνθρωπο και τον πυρήνα του, δεν το έχει πλησιάσει κανένας. Ανήκω περισσότερο στη νιτσεϊκή αρχή που λέει ότι ο πραγματικός διανοούμενος είναι αυτός που φτάνει σε κοινοτοπίες μέσα από δικές του διαδρομές και όχι επειδή τις βρήκε έτοιμες.


Υπάρχει υποκρισία στην τέχνη;
Αν δεν υπήρχε, η τέχνη θα ήταν το μοναστήρι των ανθρώπων. Μέσα στην αγνότητα, την γνησιότητα, τον καθαρό νου, το ταλέντο παρεισφρύουν και η πονηριά, ο δόλος, ο εγωισμός, η φιλοδοξία, η ματαιοδοξία, η κενοδοξία, η καχυποψία, όλα.


Δεν σε απογοητεύει αυτό;
Όχι, γιατί έτσι είναι ο κόσμος. Ίσα-ίσα. Όπως και στη ζωή, θα ξεχωρίζουν πάντοτε σαν τη μύγα μεσ’ το γάλα τα αποτελέσματα της αγνότητας, της καθαρότητας, του ταλέντου. Κάθε χρόνο θα γίνονται χίλιες δουλειές και μόνο τέσσερις θα είναι καλές.


Τι πρέπει να προσέχεις όταν σκηνοθετείς τον εαυτό σου;
Να παίξω καλά. Ακούω τους φίλους μου τι μου λένε και φροντίζω να παίζω με ανθρώπους που αγαπάω και εκτιμάω. Αλλά έχω και ανθρώπους που έρχονται και με ελέγχουν, την κόρη μου, την πρώην γυναίκα μου, Ελένη Γκασούκα, και την Σμαράγδα.


Είναι πιο εύκολο να σκηνοθετήσεις ένα φίλο σου ή τη γυναίκα σου;
Το ίδιο δύσκολο είναι. Αλλά με τον τρόπο που σκηνοθετώ δεν αντιμετωπίζω προβλήματα. Αλλά σου είπα, είμαι ύπουλος (γέλια).


Το ξέρουνε, λες;
Νομίζω ναι, αλλά τους αρέσει. Δεν πάει να πει ότι δεν έχω προτάσεις, πάντα έχω προτάσεις και τις πετάω στο τραπέζι, αλλά αν δεν τους αρέσουν, λέω οκέι, πάμε με αυτό που εσύ θες. Πάντα έχω λύσεις, δεν έχω αμφιβολίες για το αποτέλεσμα, πάντα ξέρω τι θέλω.


Πώς σκηνοθετείς; Έχεις εικόνες, σχεδιάζεις σε χαρτί;
Καταρχάς διαβάζοντας το έργο, μυρίζοντας την ατμόσφαιρά του, το ύφος του. Αλλά αυτό μπορεί να προκύψει με χίλιους διαφορετικούς τρόπους. Οπότε είμαι ανοικτός και πηγαίνω με αυτό που γεννάει η πρόβα.


Σου έχει τύχει πότε να έχεις κολλήσει;
Ποτέ. Έχω συγκροτημένο μυαλό, ξέρεις. Ειδικά σε σχέση με το θέατρο και από τότε που εμπλέκομαι με τη συγγραφή, αποκωδικοποιώ τον συγγραφέα και το τι θέλει να πει. Έστω και αυθαίρετα. Πάντα ξέρω τι θέλω να κάνω.


Το συγγραφέας πως προέκυψε;
Πολύ ήπια. Ήμουν ηθοποιός και είχα αναμετρηθεί πολύ με τα κείμενα. Ξεκίνησα γράφοντας σατιρικά και ορθώθηκε μπροστά μου ο στόχος ότι κάποτε πρέπει να γράψω ένα θεατρικό. Το πρωτοσκέφτηκα στα 26, το έγραψα στα 37. Αυτά τα 11 χρόνια ήταν στην ουσία μία σπουδή. Αλλά είχα άποψη από μικρός για τη συγγραφή. Στη σχολή ανήκα στους μαθητές που έβρισκαν τον Σαίξπηρ υπερβολικό, υπερεκτιμημένο –φυσικά η άποψη αυτή άλλαξε από τότε. Και ήμουν θρασύς.


Είσαι ακόμα;
Δεν ξέρω. Όταν μεγαλώνεις λίγο, κάποια πράγματα ομορφαίνουν. Δεν λογοδοτείς πια, απευθύνεσαι σε αυτούς που ήδη σε γουστάρουν. Όταν είσαι μικρός απευθύνεσαι παντού και κυρίως σε αυτούς που σε απορρίπτουν, εκεί κολλάς. Είναι αφροδισιακό η απόρριψη. Θες να αποδείξεις ότι αξίζεις, ότι ο άλλος κάνει λάθος που σε απορρίπτει και θεωρεί ότι δεν αξίζεις. Και βασανίζεσαι. Αυτό είναι βλακεία, χάνεις τα χρόνια σου και τη χαρά σου. Όταν μεγαλώνεις κάνεις απολογισμό, αυτοί με γουστάρουν, αυτοί όχι, και κάνεις παρέα μόνο με αυτούς που σε γουστάρουν. Αυτό είναι το ένα.
Το άλλο είναι ότι κάποια στιγμή, αφού έχεις κάνει ό,τι μπορούσες, αντιλαμβάνεσαι ότι είσαι λίγο πιο πάνω από το μέτριο. Το αποδέχεσαι, και αυτό δεν σε κάνει δυστυχισμένο, σε απελευθερώνει. Λες, δεν είμαι τίποτα σπουδαίο, αλλά δεν είμαι και του πεταματού. Μια χαρά θέση είναι, το αποδέχεσαι και ομορφαίνει η ζωή σου σε όλα τα επίπεδα.


Δε ζηλεύεις κάποιον συνάδελφό σου όταν κάνει μία εξαιρετική δουλειά;
Πάντα, αλλά περισσότερο θαυμάζω παρά ζηλεύω. Καταρχάς αν παίζεις τόσο συγκλονιστικά, καταλαβαίνω πως εγώ δεν μπορώ να το κάνω. Θαυμάζω πολύ τον Δημήτρη Παπαϊωάννου, αλλά ξέρω πως εγώ δεν μπορώ να φτάσω ούτε το μικρό του δαχτυλάκι. Αυτό δεν με κάνει να τον φθονώ, με κάνει να τον έχω φάρο και οδηγό μου. Δεν με θεωρώ του πεταματού, με θεωρώ πάρα πάρα πολύ χρήσιμο στην κοινωνία. Υπάρχει πολύς κόσμος που με παρακολουθεί, τι θα πω, πώς θα το κάνω, άνθρωποι που μ’ αγαπάνε. Αισθάνομαι απέραντη ευθύνη απέναντί τους. Το να μην είσαι του πεταματού είναι το κλειδί, όχι το να μην είσαι κάτι σπουδαίο.


Τι ετοιμάζεις για το μέλλον;
Έχω γράψει ένα σενάριο που θα το γυρίσω το καλοκαίρι και στο οποίο θα παίζει και η Μαρία Ναυπλιώτου. Είναι ο Πατέρας, μια ιστορία που μοιάζει με γουέστερν που εκτυλίσσεται στην Κρήτη. Και ξεκινάω με τη Βίκη Βολιώτη ένα άλλο σενάριο για τη ζωή του γιατρού Γεωργίου Παπανικολάου. Είμαστε προς το παρόν στην έρευνα. Είναι η πρώτη φορά που θα συνεργαστώ με κάποιον στο γράψιμο και ανυπομονώ να δω πώς θα είναι.

 

Info

Art, Μικρό Παλλάς, Αμερικής 2 (CityLink), τηλ.: 210 3210025 και www.a-th.gr 

Εγγραφή στο Newsletter

Εισάγετε το email σας για να εγγραφείτε στο newsletter

Σας ευχαριστούμε! Είμαστε χαρούμενοι που γίνατε συνδρομητής μας. Σας έχουμε στείλει ένα σύνδεσμο στο email που μας δώσατε. Παρακαλώ χρησιμοποιήστε αυτόν τον σύνδεσμο για να πιστοποιήσουμε το email σας και να ολοκληρώσετε την εγγραφή σας.
Αποδέχομαι τους όρους χρήσης Δες Όρους και Συνθήκες.