Life is body & mind

Δενδρολίβανο, το φαρμακευτικό

Το λατινικό του όνομα Rosmarinus σημαίνει «δροσιά της θάλασσας», προερχόμενο από τις λέξεις ros (δροσιά) και marinus (θαλάσσιος). Στην Ελλάδα είναι γνωστό με διάφορα ονόματα όπως αρισμαρί, δουσμαρίνι, διοσμαρίνι, λασμαρί, λεσμαρί.

Στην αρχαία Ελλάδα το συναντάμε με τα ονόματα απόσπληνος ή λιβανωτίς εστεφανωμένη, (θεωρείται ότι ίσως είναι η τέταρτη Λιβανωτίς του Διοσκουρίδη), αλλά και στη σύγχρονη Ιταλία ως ροσμαρίνο κορονάτο (στεφανωμένο).
Στην αρχαία Ελλάδα και τη Ρώμη πίστευαν ότι το δεντρολίβανο ενίσχυε τη μνήμη και το θεωρούσαν βότανο της μνήμης και της αφοσίωσης, ενώ οι Ιπποκράτης, Γαληνός και Διοσκουρίδης το συνιστούσαν για τα ηπατικά προβλήματα. Σύμβολο αφοσίωσης ήταν και στην αρχαία Αγγλία, όπου μεταφέρθηκε από τους Ρωμαίους.
 
Το δενδρολίβανο είναι αειθαλής, θάμνος με ύψος 0,5 – 1,2 μ., που συναντάται στη Νότια Ευρώπη, γύρω από τη Μεσόγειο, τη Β. Αφρική και Νότια Ασία. Έχει φύλλα χωρίς μίσχο (γραμμοειδή) και άνθη ανοιχτά μπλε – ιώδη. Ευδοκιμεί και σε θερμά και σε ψυχρά κλίματα, ενώ αγαπά πολύ τον ήλιο και θέλει εδάφη με καλή στράγγιση. Έχει δυο περιόδους ανθοφορίας, μια κύρια Απρίλιο-Μάιο, και μια μικρότερη Οκτώβριο-Νοέμβριο. Η συγκομιδή του βοτάνου γίνεται στο στάδιο της έναρξης της άνθησης, γιατί τότε είναι υψηλότερη η περιεκτικότητα σε αιθέριο έλαιο.
 
Στην παραδοσιακή ιατρική υπάρχουν αναφορές για χρήση των φύλλων και του αιθέριου ελαίου δενδρολίβανου σε μεγάλο αριθμό καταστάσεων: ως αναλγητικό για τους μυς και τις αρθρώσεις, για τις διαταραχές του γαστρεντερικού, τη δυσμηνόρροια, την αδύνατη μνήμη και τις νοητικές λειτουργίες, την επιληψία, τη στειρότητα, τη θεραπεία μικρών τραυμάτων και εξανθημάτων, για την τριχόπτωση, την κεφαλαλγία, αλλά και ως αποχρεμπτικό, διουρητικό και σπασμολυτικό στους νεφρικούς κολικούς.
 
Τα κύρια αντιοξειδωτικά - και τα πιο ευρέως μελετημένα- συστατικά του δενδρολίβανου είναι το καρνοσικό οξύ (και το κύριο προϊόν διάσπασής του καρνοσόλη) και το ροσμαρινικό οξύ, τα οποία έχουν δείξει νευροπροστατευτικές επιδράσεις και δράσεις στον εγκέφαλο (σε ζωικά μοντέλα), γεγονός που έρχεται να συνηγορήσει για τη φήμη του βοτάνου ως βότανο της μνήμης.
 
Σήμερα, η μονογραφία της European Medicines Agency (ΕΜΑ) συνιστά το δενδρολίβανο (φύλλα ή αιθέριο έλαιο) ως φυτικό φάρμακο παραδοσιακής χρήσης:
- Για την ανακούφιση της δυσπεψίας και σε ήπιες σπασμωδικές διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος, 
- και ως πρόσθετο σε ήπιους μυϊκούς πόνους και πόνους των αρθρώσεων, καθώς και σε ήπιες διαταραχές του περιφερικού κυκλοφορικού συστήματος.

Η δόση που συνιστά η ΕΜΑ για την παρασκευή ενός ροφήματος με σκοπό την ανακούφιση συμπτωμάτων του γαστρεντερικού είναι 1-2 γραμ. βοτάνου σε 150-250 ml βραστού νερού, 2-3 φορές την ημέρα. Για τους μυϊκούς και αρθριτικούς πόνους, καθώς και για τις διαταραχές του περιφερικού κυκλοφορικού συστήματος, συνιστάται μπάνιο με 50 γραμ. βοτάνου σε μπανιέρα γεμάτη νερό, θερμοκρασίας 35 – 38°C, για 10- 20 λεπτά.
 
Σύμφωνα πάντα με την ΕΜΑ, καταστάσεις όπως απόφραξη του χοληφόρου πόρου, χολαγγειίτιδα, ηπατική νόσος, χολόλιθοι και άλλες χολικές διαταραχές που απαιτούν ιατρική παρακολούθηση, είναι αντένδειξη για τη θεραπευτική χρήση του δενδρολίβανου. Επίσης, τα πλήρη λουτρά δεν πρέπει να γίνονται σε περιπτώσεις μεγάλων τραυματισμών του δέρματος και ανοιχτών τραυμάτων, οξέων δερματικών παθήσεων, υψηλού πυρετού, σοβαρών λοιμώξεων, σοβαρών διαταραχών του κυκλοφορικού και καρδιακής ανεπάρκειας.

Από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, το δενδρολίβανο χρησιμοποιείται ως άρτυμα στη μαγειρική και για περισσότερα από 20 χρόνια ως ασφαλές πρόσθετο σε τροφές και ποτά, ενώ μεγάλη είναι και η χρήση του στη σύγχρονη βιομηχανία καλλυντικών καθώς έχει δείξει μια σειρά ευεργετικών δράσεων για το δέρμα και το εκχύλισμά του έχει ταξινομηθεί ως αντιμικροβιακός, αναζωογονητικός και τονωτικός παράγοντας.

ΤΙΡ για την προετοιμασία για εξετάσεις
Λίγες σταγόνες ελαίου δενδρολίβανου σε μια συσκευή αρωματοθεραπείας στο δωμάτιο που διαβάζουμε έχει δείξει ότι ρυθμίζουν σε φυσιολογικά επίπεδα το άγχος και την εγρήγορση.

Εγγραφή στο Newsletter

Εισάγετε το email σας για να εγγραφείτε στο newsletter

Σας ευχαριστούμε! Είμαστε χαρούμενοι που γίνατε συνδρομητής μας. Σας έχουμε στείλει ένα σύνδεσμο στο email που μας δώσατε. Παρακαλώ χρησιμοποιήστε αυτόν τον σύνδεσμο για να πιστοποιήσουμε το email σας και να ολοκληρώσετε την εγγραφή σας.
Αποδέχομαι τους όρους χρήσης Δες Όρους και Συνθήκες.