Life is body & mind

Κίτρο, ο αρωματικός καρπός των ευγενών

 

Ξεχωρίζει χάρη στο χρυσό του χρώμα, τη ρυτιδωτή του φλούδα και το μοναδικό άρωμά του. Το κίτρο,  το φρούτο των αριστοκρατών, περιποιείται με ευγένεια και φίνο άρωμα την επιδερμίδα μας.

Σύμβολο κύρους και ευγενικής καταγωγής το χρυσοκίτρινο κίτρο έχει βρει τη θέση του στον κήπο της καρδιάς μας από τους αρχαίους χρόνους.

Είναι ιδιαίτερο, κατακίτρινο, ξεχωριστό με χαρακτηριστικό άρωμα και πολλούς συγγενείς -  το κίτρο ανήκει στη μεγάλη οικογένεια των εσπεριδοειδών, «ξαδελφάκι» με το πορτοκάλι, το λεμόνι, το μανταρίνι και το νεράντζι. Τα κίτρα και τα υπόλοιπα κιτρινόχρυσα φρούτα που ομορφαίνουν τη ζωή μας, φέρουν μια ονομασία που ανάγεται στον μύθο με τα μήλα των Εσπερίδων, τον ενδέκατο άθλο του Ηρακλή - αν και οι ιστορικοί δεν είναι σίγουροι ότι τα μήλα των Εσπερίδων ήταν όντως τα γνωστά μας εσπεριδοειδή.

Ανθίζει σε έναν βασιλικό κήπο
Ένας περσικός βασιλικός κήπος κοντά στην Ιερουσαλήμ είναι το μέρος που βρέθηκαν τα παλαιότερα βοτανικά κατάλοιπα κίτρου (5ο-4ο αιώνας π.Χ.). Πιστεύεται ότι από εκεί άρχισε να ξετυλίγεται το κουβάρι της διαδρομής των κίτρων, αλλά και των υπόλοιπων εσπεριδοειδών στη Μεσόγειο. Το κίτρο είναι το πρώτο που ήρθε στα μέρη μας στους ελληνιστικούς χρόνους –και αρχικά το αποκάλεσαν «μηδικόν μήλον», καθώς συνήθιζαν να αποκαλούν μήλα όλα τα φρούτα.
Το κίτρο μας κατέκτησε με το ντελικάτο άρωμα και την ιδιαίτερη όψη του. Μας έδωσε μάλιστα και μια λέξη που όλοι χρησιμοποιούμε, αφού το χρώμα «κίτρινο» προέρχεται από το κίτρο.

Σύμβολο κύρους και ευγένειας
Στην αρχαία Ρώμη το κίτρο αποτελούσε σύμβολο κύρους και αριστοκρατικής καταγωγής. Τα χρυσά φρούτα θεωρούνταν πολύτιμα λόγω της συμβολικής χρήσης τους, της ευχάριστης οσμής, της σπανιότητάς τους, αλλά και των θεραπευτικών ιδιοτήτων τους. Το κίτρο αποτελούσε και θρησκευτικό σύμβολο - άλλωστε σήμερα, το δημοφιλέστερο κίτρο είναι το εβραϊκό, απαραίτητο για τις θρησκευτικές τελετές. Ωστόσο,  βρήκε τη θέση του και στη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική, όπως μαρτυρά το γευστικό γλυκό κουταλιού με κίτρο, αλλά και το περίφημο λικέρ Νάξου με κίτρο.

Η μοναδική κιτριά 
Η κιτριά (Citrus medica) ανήκει στην οικογένεια των ρουτιδών (Rutaceae). Οι Έλληνες της Παλαιστίνης αποκαλούσαν το κίτρο «κεδρόμηλο» – το κέδρος εκλατινίστηκε σε cedrus, εξελίχθηκε σε citrus και μετά σε citron – έτσι λέγεται σήμερα το κίτρο στα αγγλικά.
Το δέντρο είναι μικρότερο από τη λεμονιά και φτάνει τα 3.5 μέτρα ύψος. Είναι ευαίσθητο στην παγωνιά, αλλά και στις υψηλές θερμοκρασίες και την ξηρασία. Αγαπά τις περιοχές που δεν έχουν μεγάλες διακυμάνσεις θερμοκρασίας και θέλει ευάερη τοποθεσία.

Σήμερα η Νάξος, η Κρήτη, η Σικελία και η Κορσική είναι περιοχές παραγωγής κίτρου. Φύεται ακόμη στην Καραϊβική και τη Λατινική Αμερική, ενώ θεωρείται ιθαγενές της Κίνας και της Ινδίας.
Το άγουρο κίτρο είναι σκουροπράσινο και θέλει περίπου τρεις μήνες για να γίνει κίτρινο. Τα άνθη του δέντρου είναι λευκά και γαλακτώδη. Ο καρπός είναι ογκώδης, οβάλ με πολύ παχύ και αρωματικό περικάρπιο και σάρκα λεπτή και πικρόξινη. Όλα τα μέρη του κίτρου είναι χρήσιμα: τα φύλλα, οι ανθοί και ολόκληρα τα φρούτα (φλούδα, σάρκα, σπόροι). Οι δε ποικιλίες της κιτριάς διακρίνονται σε γλυκόχυμες και οξύχυμες ανάλογα με τη γεύση του καρπού. 

Ένας διατροφικός θησαυρός
Το κίτρο είναι πολύ πλούσιο σε βιταμίνη C, ενώ περιέχει φλαβονοειδή, αιθέριο έλαιο, σάκχαρα, κάλιο και μαγνήσιο. Τα φύλλα περιέχουν ένα γλυκοσίδιο, την εσπεριδίνη και λεμονένιο, ένα αιθέριο έλαιο με ευχάριστη οσμή λεμονιού, αλλά και με αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση. Το λεμονένιο είναι βασικό συστατικό των αιθέριων ελαίων των εσπεριδοειδών. Τα άνθη και η φλούδα του καρπού περιέχουν επίσης αιθέριο έλαιο στο οποίο οφείλεται και το ιδιαίτερο άρωμά του.

 

Κίτρινη βόμβα υγείας
Χάρη στην πλούσια σύνθεσή του σε βιταμίνη C και αντιοξειδωτικά φλαβονοειδή, το κίτρο θωρακίζει την υγεία μας με πολλούς τρόπους, όπως άλλωστε και όλα τα εσπεριδοειδή.
Από την αρχαία Ελλάδα και την Ινδία, μέχρι τον Παναμά και την Ισπανία κάθε χώρα έχει να επιδείξει και τα δικά της γιατροσόφια με βάση τα φύλλα, τα άνθη ή τον καρπό του κίτρου. Στην αρχαιότητα και το μεσαίωνα χρησιμοποιούνταν ως γιατροσόφι για τη ναυτία, τις αναπνευστικές και πεπτικές ενοχλήσεις, ενώ σε συνδυασμό με το κρασί δινόταν ως αντίδοτο στα δηλητήρια. Στην Ινδία η φλούδα του είναι γιατροσόφι για το πεπτικό, ενώ το απόσταγμα του χυμού δίνεται ως ηρεμιστικό, το δε αιθέριο έλαιο της φλούδας θεωρείται φυσικό αντιβιοτικό.

 

Η μαγική φλούδα
Το πολυτιμότερο μέρος του κίτρου είναι η φλούδα. Είναι πολύ παχιά και γίνεται σήμερα μεταξύ άλλων, ωραιότατο γλυκό του κουταλιού, αλλά και νόστιμη κρέμα, πουρές και αρωματικό χώρου! Στη φλούδα ανιχνεύονται υψηλά επίπεδα πολύτιμων λιμονοειδών.

 

Χάδι για το δέρμα
Το κίτρο δεν αποτελεί μόνο τονωτικό της άμυνας του οργανισμού. Η βιταμίνη C που περιέχει αποτελεί το μεγαλύτερο σύμμαχο του δέρματος. Η εν λόγω βιταμίνη είναι απαραίτητη για την παραγωγή κολλαγόνου του βασικού συστατικού του συνδετικού ιστού που χαρίζει σφριγηλότητα και συνοχή στο δέρμα.

 

Μοναδικό άρωμα
Το άρωμα του κίτρου δεν περνά απαρατήρητο. Στην Ιαπωνία συχνά το κρατούν στο χέρι ή το βάζουν σε μια πιατέλα μέσα στο δωμάτιο για να αρωματίσουν τον χώρο. Αποξηραμένα φρούτα τοποθετούνται στα συρτάρια με ρούχα για να απωθήσουν τον σκόρο και σύμφωνα με τον Διοσκουρίδη ακριβώς το ίδιο λέγεται ότι γινόταν και στην αρχαία Ελλάδα. Ο δε χυμός του κίτρου χρησιμοποιείται στην Κίνα για να πλύνουν τα φίνα λινά. Διόλου τυχαία λοιπόν το αιθέριο έλαιο από την απόσταξη της φλούδας χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία και το υπέροχο άρωμα του κίτρου, εκτιμάται ιδιαίτερα στην παρασκευή καλλυντικών προϊόντων. Αγαπήστε το κίτρο και αφήστε το να φροντίσει με διακριτική ευγένεια την επιδερμίδα σας.

Εγγραφή στο Newsletter

Εισάγετε το email σας για να εγγραφείτε στο newsletter

Σας ευχαριστούμε! Είμαστε χαρούμενοι που γίνατε συνδρομητής μας. Σας έχουμε στείλει ένα σύνδεσμο στο email που μας δώσατε. Παρακαλώ χρησιμοποιήστε αυτόν τον σύνδεσμο για να πιστοποιήσουμε το email σας και να ολοκληρώσετε την εγγραφή σας.
Αποδέχομαι τους όρους χρήσης Δες Όρους και Συνθήκες.